:

دریاچه تصفیه فاضلاب تشکیل شده اند از گودالهای طبیعی و یا مصنوعی از فاضلاب در آنها فرستاده می شود تا در مدت زمان نسبتاً طولانی در مجاورت هوا و نور خورشد به صورت طبیعی تصفیه گردد. اکسیژن مورد نیاز باکتریها در این دریاچه ها می تواند از چهار منبع زیر تامین گردد.

الف) اکسیژن محلول در فاضلاب ب) اکسیژن موجود در هوای آزاد

ج) اکسیژن موجود در ترکیبات الی د) اکسیژن بدست آمده از عمل فتوسنتز گیاهان آبزی در اثر تابش نور خورشید در کشور ایران به علت مناسب بودن اقلیمی بیشتر شهرها به ویژه زیاد بودن تعداد روزهای استفاده از دریاچه های تصفیه فاضلاب جوابگوی نیاز برخی از شهرهای کوچک باشد.

محاسن و معایب استفاده از دریاچه های تصفیه فاضلاب:

برتری های کاربرد این روش : بی نیاز بودن از کاربرد مکانیکی و در نتیجه بی نیاز بودن به افراد متخصص برای نگهداری این وسایل این وسایل که برای شهرهای دور افتاده ی ایران خیلی اهمیت دارد. مصرف نکردن انرژی برق و یا مواد سوختنی و استفاده بیشتر از انرژی تابشی از نر خورشید و گرمایی محیط در موقع بهره برداری از تصفیه خانه.

ارزان بودن ایجاد تاسیسات دریاچه های ی تصفیه فاضلاب

عیب یا معایب آن:

خطر آلودگی محیط زیست : امکان الودگی محیط در صورتی بوجود می آید که تاسیسات نادرست طراحی شده و یا از تاسیسات به خوبی نگهداری نشود. احتیاج به زمین های بایر فراوان در اطراف شهر یا نزدیکی شهر و همچنین قیمت این زمین ها انتقال این فاضلاب به حداقل 5/1 تا 4 km هزینه های به همره خواد داشت که یکی دیگر از عیب های آن می باشد.

انواع دریاچه های تصفیه فاضلاب:

با توجه به اینکه هر چه گودی دریاچه بیشتر شود امکان رسیدن نور خورشید و اکسیژن به کف آن کمتر می گردد نوع باکتریهائی که جهت تصفیه فاضلاب را به گروههای اصلی زیر تقسیم می کنند.

الف) دریاچه های تصفیه هوازی: این دریاچه ها به گودی کم یعنی حداقل 3/0 و حداکثر 5/1 متر ساخته می شوند. در چنین دریاچه هائی باکتریهای هوازی امکان فعالیت داشته و نور خورشید به اندازه ی کافی به کف دریاچه رسیده موجب رشد گیاهان آبزی می گردد. که نتیجه آن تولید اکسیژن و کمک به باکتریهای هوازی می باشد تنها در لایه نازکی از لجن که کف دریاچه جمع می شود ممکن است باکتریهای بی هوازی فعالیت نمایند. در این گونه دریاچه ها کوشش می شود هر چه بیشتر از فعالیت باکتریهای بی هوازی جلوگیری شود لذا در صورت بهره برداری درست از این نوع دریاچه ها ایجاد بوی ناخوشایند به کمترین حالت خود می رسد . در مقابل رشد و تولید گیاهان آبزی در اینگونه دریاچه ها زیاد است. برای تماس کافی هوا با سطح دریاچه ، رسیدن نور خورشید به کف آن باید این گیاهان مرتباً چیده شوند. به علاوه نچیدن گیاهان نامبرده موجب می شود که در اثر مرگ و نابود آنها محیط دریاچه دوباره با مواد الی گیاهی ناپایدار الوده شود. مقدار اکسیژن محلول در فاضلاب در این دریاچه بهتر است به اندازه ی باشد که حیوانهای آبزی نیز بتوانند در آن زندگی نمایند. حداقل این مقدار در این مورد معمولاً 3 میلی گرم در لیتر انتخاب می شود . فاصله ی این دریاچه ها برابر استانداردهای بین المللی تا محدوده ی شهر باید حداقل 500 متر باشد ولی در ایران به علت نارسائی های احتمالی در چگونگی بهره برداری از این دریاچه ها پیشنهاد می شود حداقل فاصله ای در حدود 5/1 کیلومتر در نظر گرفته شود. دریاچه های پربار معمولی و کم بار تقسیم می کنند. گرمایی مناسب برای دریاچه های هوازی 20 درجه و تولیدات آن گاز کربنیک ، گیاهان آبزی و باکتری می باشد در نوع کم بار دریاچه عمل نیترات سازی نیز انجام می گیرد و لذا نیتراتها نیز به تولیدات دریاچه افزوده می شوند.

ب: دریاچه های تصفیه بی هوازی : در این دریاچه ها به علت گودی زیاد آنها فعالیت باکتریهای بی هوازی شدید بوده و پیشرفت تصفیه فاضلاب در آنها مانند مخزنها هضم لجن می باشد گودی دریاچه ها بین 5/2 تا 5 انتخاب می گردد. انتخاب عمق زیاد بدین جهت است که از ورود اکسیژن به فاضلاب از راه هوا و یا رشد گیاهان جلوگیری شود تا باکتریهای بی هوازی بتوانند کار خود را خوب انجام دهند. عیب اصلی اینگونه دریاچه ها در تولید بوی شدید آنها است. زیرا تنها در صورتی که محیط دریاچه قلیایی بوده و تخمیر به صورت متانی صورت گیرد بوی تولید شده کم خواهد بود. همانطور که در مورد هضم لجن گفته شد تغییر ناگهانی در درجه گرما و یا مقدار نمکهای موجود در فاضلاب و سرانجام وجود مواد سمی در فاضلاب می تواند موجب برگشت حالت قلیایی به حالت اسیدی شده و در نتیجه بوی شدید و ناخوشایند تولید گردد لذا از دریاچه های تصفیه بی هوازی به عنوان تصفیه فاضلاب کمتر استفاده می شود و اینگونه دریاچه ها بیشتر برای تصفیه لجن مورد استفاده قرار می گیرند. مدت زمان پر شدن اینگونه دریاچه ها و خشک کردن و خالی نمودن لجن از آنها جمعاً به حدود 2 تا 5 سال بالغ می گردد. و این وقتی است که نیمی از حجم دریاچه پر شده باشد. و فاصله این نوع دریاچه ها تا اولین خانه ی مسکونی شهر حداقل 5/1 کیلومتر پیشنهاد شده است.

ج) دریاچه های تصفیه تکمیلی: اینگونه دریاچه ها را برای تصفیه تکمیلی و زلال سازی فاضلابهائی بکار می برد که قبلاً تصفیه مقدماتی و ثانوی درباره ی آنها انجام گرفته باشد. عمق این دریاچه ها را یک تا 5/1 متر و مدت زمان توقف فاضلاب در آنها 5 تا 20 روز انتخاب می کنند.

د) دریاچه های تصفیه مقدماتی: هدف از ایجاد اینگونه دریاچه ها تنها یک تصفیه مقدماتی می باشد و غالباً تصفیه در این دریاچه ها با یک عمل ته نشینی ساده خاتمه می یابد و لذا فاضلاب بیرون آمده از آنها باید در دریاچه های بعدی دوباره مورد تصفیه قرار گیرد.

دریاچه های هوادهی : در این دریاچه ها با استفاده ی از هوادههای مکانیکی و یا دمیدن هوا در فاضلاب ، عمل تصفیه فاضلاب را تشدید می نمایند و عمق دریاچه ها را می توان با توجه به نوع هوادهی 2 تا 4 متر انتخاب نمود برای اینگونه دریاچه ها معمولاً از هوادههای شناور استفاده می شود.