:

تصفیه طبیعی به فرآیندی گفته می شود که در طبیعت به طور خود به خودی دخالت انسان و استفاده از وسایل مکانیکی و یا مواد شیمیایی موجب تصفیه فاضلاب می شود. تصفیه طبیعی غالباً تمام انواع تصفیه یعنی تصفیه مکانیکی مانند ته نشین شدن مواد معلق فاضلاب در بستر رودخانه ها و دریاچه ها و یا صاف شدن آنها توسط لایه های زمین، تصفیه زیستی به صورت هوازی در رودخانه ها و دریاها و به صورت بی هوازی در چاههای فاضلاب و سرانجام تصفیه شیمیایی به صورت اکسیداسیون و یا گندزدائی و نظایر آن انجام می گیرد. مهمترین نوع تصفیه ای که در تصفیه طبیعی رخ می دهد تصفیه زیستی با کمک باکتری های هوازی و بی هوازی است در برخی از منبعهای طبیعی که سرعت جریان آب کم و نور و گرمایی کافی وجود دارد علاوه بر باکتریها نامبرده ، برخی از گیاهان کوچک تک سلولی و یا پرسلولی آبزی مانند الکلها، جلبکها و قارچ ها نیز در تصفیه طبیعی کمک می نمایند. آبهای منابع طبیعی پیش از الوده شدن با فاضلاب نسبت به اکسیژن محلول یا کاملاً به حالت اشباعند و یا به اندازه ی کافی اکسیژن محلول در خود دارند این اکسیژن محلول از یک سو موجب ادامه زندگی حیوانهای آبزی مانند ماهیها می باشد و از سوی دیگر کارگندزدایی آب را انجام می دهد که مقدار اکسیژن محلول در آبها برای حالت اشباع فاضلاب حدود 95 /0 آب می باشد و هر چه مقدار اکسیژن محلول در آبها کمتر باشد قدرت اکسیژن گیری آنها در تماس با هوا به منظور جبران اکسیژن برای رسیدن به حالت اشباع بیشتر است. سرعت جذب اکسیژن منبعهای طبیعی آب و مدت زمانی که برای رفع کمبود اکسیژن لازم دارند بسته به نوع جریان آب و سطح تماس آن با هوا تغییر می کند . همچنین وجود گیاهان آبزی مانند آلکها و جلبکها و در نتیجه عمل فتوسنتز و تاثیر نور خورشید روی آنها در بازیابی اکسیژن محلول در آب تاثیر می گذارد. مقدار اکسیژنی که منبعهای گوناگون می توانند در صورت اشباع نبودن از اکسیژن از هوا جذب کنند و در اثر جریان شدید بار و ایجاد امواج در سطح منبعهای طبیعی آب مقدار جذب اکسیژن ممکن است به چندین برابر نیز افزایش یابد و علاوه بر آن عمق آب در منبعهای طبیعی نیز در مقدار جذب اکسیژن تاثیر دارد. هر چه عمق منبع طبیعی آب بیشتر باشد امکان جذب اکسیژن کاهش می یابد با توجه به موارد ذکر شده حداقل اکسیژن محلول لازم در آب برای ادامه زندگی حیوانهای آبزی – بویژه ماهیها برابر 3 تا 4 نیلی گرم در لیتر است با توجه به اینکه منبعهای آبی روی زمین معمولاً مقدار اکسیژن محلولی که دارند بیش از مقداریست که برای زندگی حیوانهای آبزی و ماهیها لازم است. این منبعها می توانند با کمک این اکسیژن اضافی و بدون وارد آمدن زیانی به زندگی ماهیها موجب تکثیر مثل باکتریهای هوازی موجود در فاضلاب وترد شده به منبع طبیعی گردیده فاضلاب توسط باکتریها نامبرده تصفیه شود البته با توجه به نکات نامبرده و برای سالم نگهداری محیط زیست ماهیها و پاک نگهداری محیط زیست انسان استفاده از این تصفیه طبیعی و خود به خود باید با احتیاط و به صورت محدود انجام گیرد و تصفیه طبیعی نامبرده شامل اکسیداسیون مواد ناپایدار الی تا حد نیترات سازی بنفش ناشی از نور خورشید سبب گندزدایی فاضلاب می گردد.

وارد نمودن فاضلاب به رودخانه:

رودخانه ها بسته به دبی و سرعت جریان آب در آنها، میزان تلاطم و درجه گرمایی آب آنها، قدرت تصفیه ی محدودی را دارا می باشند . در صورتی که بدون توجه و محاسبه ظرفیت تصفیه رودخانه، فاضلابی را وارد نمایند ممکن است موجب الودگی محیط زیست کاهش بی رویه اکسیژن محلول در آب رودخانه و در نتیجه به خطر افتادن زندگی ماهیها در آن گردد و علاوه بر این در صورت اقدام چنین کاری باید امکان الوده شدن آب رودخانه را به میکروبهای بیماری زا ، به ویژه برای روستاها و شهرهای که از آب این رودخانه برای مصرفهای خانگی خود استفاده می نمایند . مورد نظر قرار گیرد. و باید اول حداکثر الودگی مجاز آب رودخانه را پس از ورود فاضلاب به آن را محاسبه نمود و بر مبنای این محاسبه می توان لزوم و یا عدم لزوم تصفیه فاضلاب را پیش از وارد نمودن آن به رودخانه و یا درجه تصفیه لازم را تعیین نمود و باید در این بررسی عوامل و منبعهای دیگری که ممکن است که رودخانه را الوده سازد نیز مورد توجه قرار گیرد. مقدار دبی آب ر وخانه را برای اینکه بتواند فاضلاب مورد نظر را تصفیه کند بر حسب لیتر در ثانیه به ازای هر هزار نفر ساکنین شهری که فاضلاب آن می بایست به رودخانه مورد نظر وارد گردد محاسبه می شود. استاندارد برخی از ایالتهای امریکا برای وارد نمودن فاضلاب به رودخانه آنست که با کمک تصفیه مکانیکی نخست تمام موا شناور و حداقل 60 درصد معلق فاضلاب گرفته شود. استاندارد انگلیس نسبت دبی رودخانه به دبی فاضلاب خام را بیش از 500 و این نسبت را برای فاضلابی Bod5که تصفیه مکانیکی شده باشد 300 تا 500 معین می کنند و در پایان مقدار آلودگی مجاز آب رودخانه پس از ورود فاضلاب به آن برابر 8/1 میلی گرم Bod5 می گرددوحدکثر درجه الودگی فاضلابی که وارد رودخانه میشود برابر 74.4 میلی گرم لیتر Bod5میگردد این محاسبه نشان می دهد که برای رسیدن به این هدف می باید فاضلاب علاوه بر تصفیه مکانیکی تصفیه زیستی نیز بشود.